Schenken of erven? De Hoge Raad beslist over de werking van de uitsluitingsclausule

19 april 2019

Op 5 april 2019 heeft de Hoge Raad een belangrijke uitspraak gedaan over de werking van de uitsluitingsclausule bij schenkingen en erfenissen. Een einde aan verdeeldheid binnen de rechtspraak hoe bij echtscheidingen met een uitgesloten schenking of erfenis moet worden omgegaan.

De uitspraak

In de zaak die voorlag aan de Hoge Raad had de ex-echtgenote driemaal een schenking onder uitsluitingsclausule ontvangen tijdens haar huwelijk, welke bedragen door haar naar de gezamenlijke rekening van haar en haar toenmalige man waren overgeboekt. In 2014 volgt een echtscheiding. Op de rekening stond het totaal van de verkregen schenkingen niet meer, wel was er sprake van een overwaarde op de woning. De hamvraag: had de vrouw nu nog recht op de bedragen die haar bij uitsluiting geschonken waren? Het Hof oordeelde van niet. Echter, mede door de verdeeldheid binnen de rechtspraak is de vrouw tegen de uitspraak in cassatie gegaan. Maar wat vindt de Hoge Raad?

De Hoge Raad beslist in deze dat het vermoeden bestaat (door betaling vanaf de gezamenlijke rekening) dat de geschonken bedragen zijn aangewend voor de betaling van gemeenschapsschulden. De vrouw komt om die reden een vergoedingsrecht toe, ook nu de gelden niet meer feitelijk aanwezig zijn. De Hoge Raad benadrukt dat het aan de man was om in de procedure te bewijzen dat het bedrag niet is aangewend ten behoeve van de gemeenschap, bijvoorbeeld door te stellen dat het bedrag is gebruikt om een privéschuld van de vrouw te voldoen. Omdat de man dit niet (voldoende) heeft gedaan, geeft de Hoge Raad de vrouw gelijk.

Wat kunnen we met deze uitspraak?

Een goede administratie is van belang. Wanneer één van de echtgenoten een bedrag geschonken of via een nalatenschap verkrijgt, onder uitsluiting, zet het geld dan liever apart. Als men het wil of moet aanwenden, bespreek dan eerst met elkaar welke gevolgen je hieraan wilt verbinden. En, laat je dan goed informeren of het nodig is hierover afspraken vast te leggen. Want links- of rechtsom, als er een grote som geld "terug moet" na echtscheiding, valt dat bij één van beiden vaak niet goed.

Raadpleeg bij vragen over (de afwikkeling van) de gemeenschap vooral een goede familierechtadvocaat. 

Neem voor meer informatie contact op met: