Herman den Blijker en RTL tegen de Belastingdienst: 1-0

Door: Mark Diebels - 16 juli 2018

Het verschil tussen zelfstandige zijn en in loondienst werken is soms klein. Ook in de zaak die onze advocaat Mark Diebels schetst, moest de rechter uiteindelijk oordelen of TV-chef Herman den Blijker al dan niet in loondienst was, of dat RTL en de chef het zo bekokstoofd hadden dat er toch sprake was van zelfstandigheid. 

De zzp-problematiek, hoe zat dat ook al weer? Als een organisatie een zzp'er inhuurt, hoeft hij geen loonheffing en premies werknemersverzekeringen in te houden. Een echte zelfstandige is dan dus niet verzekerd voor de WW of ZW. Hij draagt -als een echte ondernemer- het risico van slechte tijden helemaal zelf. Daartegenover staan allerlei fiscale voordelen als MKB-winstvrijstelling en zelfstandigenaftrek, dus per saldo kan de zzp' er een aardig salaris overhouden.

Als je afspreekt iemand als zzp'er te benoemen terwijl hij in de praktijk eigenlijk een werknemer blijkt te zijn, dan loopt het fout. Achteraf moet de organisatie alsnog loonheffing en premies worden betaald, eventueel verhoogd met boete. Een Wet DBA-modelovereenkomst biedt geen oplossing; ook al is het contract vooraf goed, de praktijk kan achteraf door de Belastingdienst anders worden geïnterpreteerd. Resultaat? Onzekerheid en daarmee koudwatervrees. Een voorbeeld.

De Belastingdienst checkte de manier waarop topkok Herman den Blijker en RTL met elkaar samenwerken. RTL dacht een zzp'er in te huren, maar de Belastingdienst vond dat Den Blijker een werknemer van RTL was. En dat ondanks dat officieel het contract werd gesloten met ‘Herman den Blijker BV'. De rechter moest eraan te pas komen. Essentieel is volgens hem of aan alle elementen van een arbeidsovereenkomst wordt voldaan: ontvangt Den Blijker loon, verricht hij persoonlijk arbeid en is sprake van een gezagsverhouding?

Dat Den Blijker zelf voor de camera moest verschijnen, en dus niemand anders kon sturen, was duidelijk. Qua loon bleek dat Den Blijker maar 26% van zijn inkomsten ontving uit de opdracht voor RTL. Via zijn BV had hij nog veel andere culinaire en commerciële activiteiten, dus voor zijn inkomen was hij niet afhankelijk van RTL.

De crux zat hem, zoals zo vaak, in de gezagsverhouding. De rechter vond daarbij een aantal zaken van belang:

-          Den Blijker had vrijheid om het verloop van een tv-programma te bepalen op basis van zijn ervaring en expertise. Er was geen sprake van scripts, maar hij bepaalde zelfstandig en naar professioneel inzicht de inhoud.  

-          De enige instructiebevoegdheid van RTL was rond tijden en locaties van opnames.

-          Den Blijker kon weigeren aan een programma mee te doen als dat zijn andere belangen kon schaden.

-          Den Blijker had een concurrentiebeding, maar dat verbood alleen het gaan werken voor andere omroepen. RTL claimde voor de rest geen exclusiviteit.

-          Tenslotte hoefde Den Blijker geen enkele verantwoording af te leggen over hoe hij zijn rol deed.

Dat vond de rechter te weinig om een gezagsverhouding aan te nemen. Den Blijker was geen werknemer maar wel degelijk zzp'er. Helaas biedt dit geen kant-en-klaar-recept voor zzp'schap. Met één of twee andere ingrediënten kan de afweging echt anders uitvallen. De onzekerheid duurt voort.

Bron afbeelding