Nieuwe Tremanormen

Door: Lilian Scheepens - 16 mei 2013

Sinds 1 april gelden voor de vaststelling van kinderalimentatie de nieuwe Tremanormen. Met deze nieuwe Tremanormen is geprobeerd de vaststelling van de kinderalimentatie te vereenvoudigen. Het zou zelfs mogelijk moeten zijn om als ouders zelf de alimentatie te bepalen. Of dat zo is waag ik te betwijfelen. Ook de nieuwe Tremanormen roepen veel vraagtekens op.

Voorheen zaten er in een draagkrachtberekening veel variabelen. Dat leverde weer veel discussies op. Bijvoorbeeld discussie over de (toegenomen) woonlasten. De nieuwe Tremanormen gaan uit van een forfaitaire woonlast ter hoogte van een derde deel van het netto inkomen, forfaitaire bedragen voor ziektekosten en algemene lasten en een post onvoorzien. Geen discussie meer over de hoogte van de werkelijke lasten die worden opgevoerd in de draagkrachtberekening, zou je zeggen.

Met de nieuwe Tremanormen is echter ook de aanvaardbaarheidstoets geïntroduceerd. Is het bijvoorbeeld aanvaardbaar dat de schuldenlast toch meeweegt bij het vaststellen van de kinderalimentatie? Indien bijvoorbeeld één van de ouders na het stuklopen van het huwelijk de huwelijkse schulden op zich neemt en deze als een eigen schuld voldoet, is het dan niet meer dan redelijk dat deze lasten ook worden meegenomen in de berekening van zijn of haar draagkracht? Deze vragen en nog vele anderen zullen in de rechtspraak beantwoord moeten gaan worden.

De Tremanormen zijn geen wet. Volgens de wet wordt de alimentatie vastgesteld naar behoefte en draagkracht. Verder geldt dat kinderalimentatie voorgaat op partneralimentatie. De nieuwe Tremanormen hebben echter alleen de kinderalimentatie op het oog. Partneralimentatie blijft vastgesteld worden aan de hand van de feitelijke lasten. Indien de feitelijke lasten veel lager zijn dan de forfaitaire lasten, kan het zo zijn dat uit de draagkrachtberekening volgt dat er sprake is van een beperkte draagkracht voor kinderalimentatie maar voldoende ruimte voor partneralimentatie. Het is de vraag of dat wettelijk gezien aanvaardbaar is.

Verder beogen de nieuwe Tremanormen de armoede te verdelen, zoals dat heet. Bij de lage inkomens is het draagkrachtpercentage oplopend van 70% naar 100% en de minimum bijdrage is € 25,-- bij één kind, € 50,-- bij twee kinderen of meer.

Het feit dat sinds 1 april een nieuwe berekeningswijze wordt gevolgd bij de vaststelling van kinderalimentatie, is geen grond om de rechtbank te verzoeken de alimentatie opnieuw vast te stellen. Volgens de wet is het mogelijk om wijziging van de eerder vastgestelde kinderalimentatie te verzoeken, indien vanwege een wijziging van omstandigheden de eerder vastgestelde bijdrage niet meer voldoet aan de wettelijke maatstaven. Indien de ingangsdatum van de (gewijzigde) kinderalimentatie ligt na 1 april 2013, zal de rechtbank de alimentatie vaststellen aan de hand van de nieuwe richtlijnen. Om een ingang te hebben bij de rechtbank zal dus moeten worden aangevoerd dat er sprake is van een wijziging van omstandigheden, niet zijnde de wijziging van de Tremanormen, maar die is vaak wel voorhanden. Te denken valt aan wijziging van het inkomen, gezinssamenstelling, uitbreiding van de contactregeling etc.

In het verleden kwam het nogal eens voor dat een wijzigingsverzoek werd ingediend nadat de onderhoudsplichtige was gaan samenwonen. Voor de onderhoudsplichtige zelf kon de verbreking van de samenwoning weer reden zijn om een wijzigingsverzoek in te dienen. Verbreking van de samenwoning kan nog steeds reden zijn om een wijzigingsverzoek in te dienen, maar in de situatie waarin de alimentatieplichtige gaat samenwonen heeft het voor de verzorgende ouder weinig zin meer om, althans enkel op die grond, een verzoek tot wijziging in te dienen. Volgens de nieuwe Tremanormen wordt er namelijk gerekend met een forfaitair bedrag aan woonlasten, ongeacht of er sprake is van samenwoning of niet. Tenzij: een beroep op de onaanvaardbaarheidstoets succes heeft. Feitelijk zijn de omstandigheden immers wel gewijzigd. Hoe dit soort zaken in de toekomst opgelost gaan worden, is nog de vraag.

De Tremanormen zijn in het verleden regelmatig aangepast. Ook deze regels zullen nog moeten uitkristalliseren. Voorlopig ziet het ernaar uit dat er sprake zal zijn van juist meer discussie, vooral ook omdat de aanvaardbaarheidstoets is geïntroduceerd.