Alimentatie en samenwoning

Door: Lilian Scheepens - 6 augustus 2009

Samenwoning maakt een einde aan partneralimenatie. Het feit dat iemand gaat samenwonen met een ander als waren zij gehuwd, wordt echter niet altijd gemeld aan de ex-echtgenoot, de onderhoudsplichtige. Hoe zit het dan met de bedragen die zijn betaald op grond van een eerdere beschikking of partijovereenkomst, wanneer, wellicht zelfs na jaren, blijkt dat de "alimentatiegerechtigde" al jaren samenwoont met een ander? Bij het vaststellen van een ingangsdatum van de gewijzigde, of in dit geval beter de beëindigde onderhoudsverplichting, liggen als ingangsdatum het meest voor de hand: de datum waarop de omstandigheden intreden die voor de onderhoudsverplichting bepalend zijn, de datum van indiening van het verzoekschrift bij de rechtbank en de beschikkingsdatum. De rechter moet echter terughoudend zijn in het bepalen van een ingangsdatum die ligt vóór de datum van indiening van het verzoek nu het vaak onredelijk is alimentatie met terugwerkende kracht te wijzigen of te beëindigen. Zeker wanneer de onderhoudsgerechtigde stelt dat zij het teveel betaalde niet kan terugbetalen. Maar wat nu als de onderhoudsgerechtigde heeft nagelaten de onderhoudsplichtige op de hoogte te stellen van de nieuwe situatie? De Hoge Raad heeft onlangs hierin een duidelijke uitspraak gedaan. De onderhoudsverplichting eindigt met ingang van de datum dat de onderhoudsgerechtigde met een ander samenleeft als waren zij gehuwd. De rechter heeft niet de vrijheid een andere dan die datum vast te stellen. Ook wanneer dat betekent dat de onderhoudsverplichting met terugwerkende kracht werd gewijzigd of beëindigd en er dus een forse terugbetalingsverplichting ontstaat. Blijft natuurlijk staan dat het veelal moeilijk is om een begindatum van de samenleving vast te stellen en het bewijs daarvan te leveren. Indien echter eenmaal een begindatum voor het samenleven is vastgesteld, ongeacht of die datum in een ver verleden ligt, zal de onderhoudsgerechtigde de achteraf teveel ontvangen alimentatie moeten terugbetalen.

Lilian Scheepens