High-tech arbeidsrecht, deel 3: Track & trace van je werknemers: de opmars van wearables

Door: Mark Diebels - 23 maart 2018

Via allerlei apps en instellingen op je telefoon neemt het tracken en tracen van mensen toe. Wearables tillen dat naar een volgend niveau: apparaten zoals een smartwatch, een bril of zelfs kleding, die allerlei lichaamsfuncties bijhouden. Zolang je die gegevens zelf gebruikt om gezonder en bewuster te leven is er niets aan de hand. Maar wat als de werkgever dit pad inslaat?

Wat zijn wearables?

Wearables zijn slimme apparaten die gedragen kunnen worden en die gegevens van de gebruiker verzamelen, zoals het aantal stappen per dag, de hartslag, bloeddruk, slaappatronen, geografische locatie en verbrande calorieën. Wearables passen in een trend om gezonder te leven met de hulp van technologische hulpmiddelen. Gezondheid is ook voor werkgevers van belang: gelukkige en gezonde werknemers zijn productievere werknemers. Met wearables kun je inzicht krijgen in de emotionele en fysieke gezondheid van je werknemers én kun je gericht werken aan preventie. Een voorbeeld is de lijn ‘Zorgzame bedrijfskleding', afkomstig uit een pilot waarbij in de zorg in bedrijfskleding elektronica is verwerkt die een waarschuwingssignaal afgeeft bij overbelasting.[1] Andere toepassingen voor wearables op het werk zijn ook denkbaar: het meten van output (zodat een werkgever dus onderbouwd iets kan vinden van het functioneren) of voor toegangscontrole en gebruikersidentificatie.

Toekomstmuziek of realiteit?

In de afgelopen jaren heeft de markt voor wearables een enorme groei doorgemaakt. Dit jaar worden wereldwijd bijvoorbeeld zo'n 131,7 miljoen wearables geproduceerd, samen met slimme kledingstukken en gadgets die hartslag, lichaamstemperatuur en stressniveau meten. De inschatting  is dat het aantal wearables explosief groeit naar misschien volgend jaar al 245 miljoen. Een ander cijfer: specifiek in Nederland is de verwachting negen miljoen smartwatches in 2020. De opmars lijkt onstuitbaar.

Dat dit soort draagbare technologie op de werkvloer ook echt verschil maakt, blijkt bijvoorbeeld uit een studie van PwC uit 2014. De productiviteit van werknemers die een tracker dragen, nam toe met 8,5 procent en hun tevredenheid met 3,5 procent. Volgens de onderzoekers onder meer omdat werknemers rekening houden met de data van de wearable. Blijkt bijvoorbeeld elke dag een dip na de lunch, dan passen zij hun gedrag aan.

Hosanna of sluipend gevaar?

Het belang van zo'n productievere werkplek en een gezondere en veiligere werkplek staat tegenover het privacybelang van de werknemer. Twee bedrijven zijn na onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens gestopt met het verwerken van gezondheidsgegevens van hun werknemers via wearables. Beide bedrijven hadden hun werknemers een armband gegeven waarmee de werkgever inzicht kreeg in de hoeveelheid beweging van de werknemers. Een van de werkgevers had ook inzicht in het slaappatroon. Dit is in strijd met de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). "Een werkgever mag zo'n armband natuurlijk wel cadeau geven, maar het is niet de bedoeling om vervolgens gegevens over de gezondheid van werknemers in te zien. Ook niet als een medewerker hier toestemming voor geeft", aldus Wilbert Tomesen, vicevoorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens.[2]

Hoe oprecht de bedoeling van een werkgever ook, het privacybelang gaat hier voor omdat gegevens rond gezondheid bijzondere bescherming behoeven. Dat gaat ver. Een werknemer die toestemming heeft gegeven wordt desondanks beschermd. Bij het akkoord gaan is hij namelijk niet echt vrij, vanwege zijn afhankelijkheid van de werkgever.

OR als waakhond

Minder strikt zijn de regels voor andere gegevens dan gezondheidsinfo, die via wearables bekend worden. Deels komt dat omdat een ondernemingsraad een belangrijke rol speelt bij de bescherming van de privacy van werknemers. Gebruik van technologie waarmee waarneming of controle van aanwezigheid, gedrag, prestaties mogelijk is, is alleen toegestaan als de OR daarmee instemt.

Trach & trace van je werknemers is via wearables eenvoudiger dan ooit. Arbeidsrechtelijk zijn er echter wel grote hobbels te nemen. Niet alles wat kan, moet een werkgever ook mogen. Werknemersbescherming, ook van zijn privacy, staat nog steeds voorop, ook al heeft een werkgever de beste bedoelingen.

Bron.


[1] https://mvonederland.nl/publicatie/doorbraak-voor-duurzame-en-slimme-bedrijfskleding-de-zorg

[2] https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/nl/nieuws/ap-verwerking-gezondheidsgegevens-wearables-door-werkgevers-mag-niet

Neem voor meer informatie contact op met: