Wetsvoorstel verbetering regeling langdurend zorgverlof naar Tweede Kamer

Door: Marilet Hollants - 25 februari 2010

Bij de Tweede Kamer is een wetsvoorstel ingediend om te komen tot een uitbreiding van de regeling langdurend zorgverlof in de Wet arbeid en zorg. Het wetsvoorstel, afkomstig van de Kamerleden Sap en Van Gent (GroenLinks), wil de combinatie van werk en zorg voor mantelzorgers verbeteren. Ruim één op de acht werknemers zorgt voor een chronisch zieke partner of een hulpbehoevende ouder (1,5 miljoen mensen). Van deze groep zorgen 750.000 mensen meer dan drie maanden en meer dan acht uur per week voor hun naaste. Het gaat met name om oudere werknemers. Van de werkende vrouwen tussen de 50 en 54 jaar geeft 20% mantelzorg.

Financieel nadeel en tijdsnood bij mantelzorgers
Mantelzorgers ondervinden financieel nadeel door de zorgtaken. Eén op de vijf mantelzorgers heeft geen of minder betaald werk vanwege de mantelzorg. Gemiddeld werken alle mantelzorgers die inkomen mislopen 552 uur per jaar minder dan zij wensen. Ook op de lange termijn ondervinden zij hier nadeel van, bijvoorbeeld in hun pensioenopbouw. Dit inkomensverlies komt bovenop andere kosten die samenhangen met de mantelzorg, zoals bijvoorbeeld extra telefoonkosten,reiskosten, de uitgaven voor extra kinderopvang. Gemiddeld genomen zijn de extra kosten voor een mantelzorger € 617,- per jaar. Zeven procent van de mantelzorgers komt in financiële problemen. Dit zijn vooral mensen die hun partner verzorgen, relatief hoge uitgaven hebben en een jaarinkomen van minder dan 25 000 euro.
Werkende mantelzorgers komen bovendien in tijdsnood. De helft van hen heeft het gevoel tijd tekort te komen. En bijna de helft heeft meer moeite dan anders om het eigen huishouden te regelen.Door de vergrijzing stijgt de zorgvraag en stijgen de kosten van professionele zorg. In reactie daarop wordt de toegang tot professionele zorg ingeperkt. Er wordt een groter beroep gedaan op de eigen verantwoordelijkheid van mensen om hun problemen met hulp van de omgeving en het eigen netwerk op te lossen. Door dit beleid neemt het beroep op mantelzorgers toe. Ook de kans op overbelasting neemt toe. Van de werkende mantelzorgers geeft 10% aan dat de combinatie werk en mantelzorg te zwaar is. 8% heeft zich vanwege overbelasting een tijd ziek gemeld.

Huidige verlofregeling
Sinds juni 2005 hebben werknemers recht op langdurend zorgverlof. Werknemers kunnen dat opnemen als ze voor langere tijd voor een partner of ouder moeten zorgen, die levensbedreigend ziek is. Per jaar mag een werknemer twaalf weken lang maximaal de helft van het aantal uren dat hij werkt als zorgverlof opnemen. Over deze verlofuren wordt geen salaris betaald, tenzij er in de cao andere afspraken staan. In 2007 maakten slechts 8 000 personen er gebruik van.
De verlofregeling schiet dan ook tekort, volgens de indieners van het wetsontwerp. De situatie waarin mensen beroep kunnen doen op de verlofregeling is te beperkt, en het onbetaalde karakter is ook een belemmering voor mensen om er gebruik van te maken.

Voorstel uitbreiding mogelijkheden
Het wetsvoorstel regelt dat de kring rechthebbenden wordt uitbreid. In onze moderne samenleving, waarin we willen zorgen voor elkaar ook als er geen familieband is, is een inperking tot eerstegraads familieleden niet houdbaar. Dit is vooral van belang voor alleenstaanden, die relatief vaker een uitgebreid vriendennetwerk onderhouden in goede en in slechte tijden. Volgens de voorgestelde regeling wordt er geen vereiste van een bepaalde familieband meer gesteld.
Tevens regelt het wetsvoorstel dat zorgverlof opgenomen mag worden voor mensen die ernstig ziek zijn. Het huidige langdurend zorgverlof mag alleen opgenomen worden voor mensen die levensbedreigend ziek zijn. Dit wordt uitgebreid met langdurige of chronische ziekte. De indieners vinden het bijvoorbeeld van belang dat mensen die zorgen voor een
demente partner of ouder een beroep kunnen doen op verlof. Van de mensen die zorgen voor hun partner of ouder met dementie vindt 20% de zorg zowel lichamelijk als emotioneel te zwaar.
Tenslotte wordt een vorm van betaling voorgesteld middels een zorgverlofkorting, gelijk aan de betaling van het ouderschapsverlof. De indieners zijn van mening dat deze vergoeding weliswaar beperkt is, maar zij zien het als een eerste stap. Daarnaast zou gestimuleerd moeten worden dat in cao's aanvullingen worden gedaan waarmee de resterende inkomensproblematiek kan worden weggenomen.

Meer hierover weten van een advocaat arbeidsrecht in Tilburg?

Bron: Tweede Kamerstukken 2008-2009, nr. 31 800 voorstel van wet en memorie van toelichting, 11 december 2008