Grootschalig onderzoek TNO: Bedrijfsleven onderschat logistieke risico's en kwetsbaarheid

6 mei 2010

Als Nederland een vooraanstaand logistiek land wenst te blijven, zullen logistieke bedrijven meer moeten doen aan de robuustheid van hun logistieke diensten en prestaties. Het onvermogen van bedrijven om de baten van risicomanagement in geld uit te drukken, de sterke focus op efficiency en de huiverigheid van bedrijven om gevoelige informatie over kwetsbaarheden te delen vormen hierbij de grootste obstakels. Dit blijkt uit grootschalig onderzoek van TNO.

In januari en februari 2010 onderzocht TNO de risico's, verstoringen en kwetsbaarheden in logistieke ketens. Het onderzoek betrof de periode 2008-2009 en werd afgerond vlak voordat de IJslandse vulkaan zijn aswolken uitstootte, en (vracht)vliegtuigen noodgedwongen aan de grond moesten blijven. Om de logistieke diensten en prestaties op voldoende niveau te houden, zullen bedrijven de handen ineen moeten slaan om te investeren in risicomanagement.
Meer dan 330 in Nederland gevestigde bedrijven werkten aan het onderzoek mee. Het werd uitgevoerd in samenwerking met de Universiteit van Tilburg, verladersorganisatie EVO en de brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN).

Meest voorkomende en meest ernstige verstoringen
De meest voorkomende verstoring was de plotselinge daling van de marktvraag. Ruim 60 procent van de respondenten had hiermee te maken. Sterke daling leidt tot overcapaciteit en hoge voorraden (hoge kosten). Soms vertoonde de vraag een stijging. Dit leidt tot gebrek aan capaciteit en voorraden (lage service). De economische crisis heeft zeker een rol gespeeld, al blijkt uit eerder onderzoek dat sterke vraagverandering ook in andere periodes een probleem vormt voor de logistieke planning en uitvoering.
Op nummer 1 in de top 10 van meest ernstige verstoringen staat faillissement van een klant; dit betreft zowel verladers als vervoerders. Faillissement leidt tot krimp van toekomstige orders terwijl openstaande facturen (waarvoor alle leveringen al zijn verricht en logistieke kosten zijn gemaakt) niet meer worden voldaan. Verladers beschouwden ook de gebrekkige logistieke prestaties van leveranciers als verstoring met ernstige gevolgen. De meest ernstige verstoringen leiden vooral tot hogere kosten (op 1), lagere omzet (op 2) en langere levertijden (op 3).

Oorzaken en mogelijke maatregelen
Op de vraag waar de verstoringen vandaan komen antwoordt 75 procent van de respondenten dat die vooral ontstaan in de logistieke keten bij klanten, leveranciers en dienstverleners. Dus niet bij het eigen bedrijf (dat vindt slechts 12,5 procent). De overige 12,5 procent ziet de ‘omgeving' als bron van verstoringen. Daaronder valt naast natuurgeweld in IJsland bijvoorbeeld ook regelgeving of politieke instabiliteit in landen waar producten worden ingekocht.
Het grootste risico voor toekomstige verstoringen met logistieke gevolgen is de toenemende afhankelijkheid van ICT-systemen, meent 60 procent van de respondenten.

Met adequaat risicomanagement kunnen bedrijven de schade van verstoringen beperken en sneller herstellen. Slechts de helft van de respondenten is daarmee bezig, terwijl TNO veel betaalbare mogelijkheden ziet om bedrijven weerbaarder te maken tegen verstoringen en dus de veerkracht te vergroten.
De maatregelen die zowel verladers als vervoerders toepassen zijn vooral ‘overvloed'-gerelateerd, zoals het aanleggen van buffervoorraden, het bewust aanhouden van meerdere leveranciers voor kritische producten en het afsluiten van verzekeringspolissen. Vooral op kortere termijn leiden dergelijke maatregelen tot hogere kosten of lagere efficiency. Maatregelen op het vlak van flexibiliteit, transparantie en ketensamenwerking komen in mindere mate voor. Deze maatregelen bieden oplossingen bij nieuwe verstoringen, maar kunnen ook nuttig zijn in tijden van relatieve rust. Daarmee snijdt het mes aan twee kanten en is de investering eerder te rechtvaardigen.

De belangrijkste belemmeringen om goed risicomanagement in te voeren zijn het onvermogen van bedrijven om de baten van risicomanagement in geld uit te drukken (op 1), de sterke focus op efficiency (op 2) en de huiverigheid van bedrijven om gevoelige informatie over kwetsbaarheden te delen (op 3).

Meer hierover weten van een advocaat arbeidsrecht in Tilburg?

Bron: Persbericht TNO 22 april 2010, 2010-19