Thuiswerken en verlofvormen steeds meer in cao

6 mei 2010

Steeds meer werknemers hebben de mogelijkheid om thuis te werken. Het percentage werknemers dat in de cao afspraken over thuiswerken heeft, is meer dan verdubbeld: van 6 procent in 2007 tot 15 procent in 2009. Dit maakt duidelijk dat steeds meer werkgevers het belang inzien van een goede combinatie van arbeid en zorg. Naast thuiswerken hebben werknemers ook steeds vaker flexibele werktijden. 16 procent van de werknemers heeft een cao waarin aandacht wordt besteed aan flexibele tijden.
Dit is zijn enkele conclusies uit het rapport ‘Faciliteiten arbeid en zorg 2009'. Het rapport laat zien in welke mate in cao's afspraken zijn gemaakt over verlofvormen, arbeidstijden en arbeidsduur om de combinatie arbeid en zorg voor werknemers te verbeteren. Het cao-onderzoek is uitgevoerd op basis van een standaardsteekproef van 115 cao's. Onder de steekproef-cao's vallen 5 miljoen werknemers. Het huidige rapport is een actualisering van het onderzoek ‘Faciliteiten arbeid en zorg 2007' dat minister Donner in december 2007 naar de Tweede Kamer zond.

Afspraken over wettelijke verlofvormen
Uit het onderzoek naar de verlofvormen uit de Wet arbeid en zorg blijkt ondermeer dat in 7% van de steekproef-cao's aanvullende afspraken worden gemaakt over de duur van het zwangerschaps- en bevallingsverlof. Het zwangerschaps- en bevallingsverlof kan met 2 tot 17 weken onbetaald worden
verlengd. In 22% van de cao's zijn aanvullende afspraken over adoptieverlof gevonden. In 5% gaat het om aanvullende afspraken over de duur. De duur van het verlof is in deze cao's respectievelijk tweemaal 22 werkdagen, eenmaal 5 weken, tweemaal 6 weken en eenmaal 9 weken.
In 17% van de cao's zijn aanvullende afspraken gevonden over de duur van het kraamverlof. Dit varieert tussen 3 en 12 dagen.
Per 1 januari 2009 is het recht op ouderschapsverlof verlengd van 13 weken naar 26 weken. 3 van de 115 onderzochte cao's hebben een ingangsdatum op of na 1 januari 2009. Deze cao's kennen alle drie uitbreidende regelingen voor ouderschapsverlof, het gaat in deze cao's om doorbetaald verlof. Van de cao's afgesloten vóór 1 januari 2009 hebben werknemers in 10 cao's recht op 26 weken ouderschaps-verlof, conform de huidige regeling, maar een verlenging ten opzichte van de wettelijke periode van 13 weken die daarvoor gold.
In 70% van de onderzochte cao's zijn zowel afspraken over verlof bij een calamiteit gevonden als afspraken over verlof bij het overlijden van een naaste.
23% van de cao's bevat aanvullen afspraken over kortdurend zorgverlof.
Afspraken over loondoorbetaling bij langdurend zorgverlof zijn in 7% van cao's gevonden.
In 19% van de cao's zijn specifieke afspraken gevonden over verlof in verband met stervensbegeleiding.

Andere verloffaciliteiten
In 70% van de onderzochte cao's zijn bepalingen gevonden over één of meerdere andere verloffaciliteiten. In 9% van de onderzochte cao's kan de werknemer na het beëindigen van het dienstverband wegens zwangerschap of de verzorging van een kind weer in dienst van de werkgever treden. Het gaat niet om een verlofvorm, het is wel onderzocht vanwege het arbeid-en-zorgaspect.
9% van de cao's kent een afspraak over vrijwilligersverlof. In 10% van de cao's zijn afspraken gemaakt over rouwverlof.
In 63% van de cao's zijn afspraken gevonden met betrekking tot het sparen van verlof. Het kan gaan om het sparen van verlof via tijd-voor-tijd- en/of tijd-voorgeldsystemen, of het kopen en/of verkopen van verlofdagen.

Arbeidstijden
Uit het onderzoek naar arbeidstijdenregelingen blijkt onder andere dat in 62% van de steekproef-cao's een zogeheten ‘dagvenster' wordt vastgesteld bestaande uit tijden waarop op z'n vroegst begonnen kan worden en op z'n laatst geëindigd kan worden. Tussen deze tijden kunnen werknemers (in overleg) hun dagelijkse arbeidsduur plannen of door de werkgever worden ingeroosterd.
In 41% van de cao's is vastgesteld dat werknemers een bepaalde mate van invloed op het werkrooster hebben. In 18% van de cao's komt het individuele werkrooster tot stand in overleg tussen de werkgever en werknemer. In 22% van de cao's zijn regelingen gevonden over de mogelijkheid om thuis te werken.

Arbeidsduur
Bepalingen over het aanpassen van de arbeidsduur zijn in 65% van de onderzochte cao's gevonden. In 62% van de onderzochte cao's zijn bepalingen gevonden die verwijzen naar de Wet aanpassing arbeidsduur. In 3% van de steekproef-cao's is bepaald dat het recht op aanpassing van de arbeidsduur
conform de Wet aanpassing arbeidsduur ook geldt voor werknemers werkzaam bij werkgevers met minder dan 10 werknemers, terwijl de wet uitsluitend betrekking heeft op grotere werkgevers.

Meer hierover weten van een advocaat arbeidsrecht in Tilburg?

Bron: Rapport Faciliteiten arbeid en zorg 2009, persbericht SZW 22 april 2010